Инфляцын өсөлтийн ард юу байна вэ?
Инфляц 2021 оны 9 дүгээр сард улсын хэмжээнд 9.6 хувь, Улаанбаатарын хэмжээнд 9.9 хувь хүрээд байгаа. Үүнд дараах өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт голлон нөлөөлжээ.
- Шатахууны үнийн өсөлт 38.8%
- Мах 17.8%
- Сүү 11.5%
- Жимс жимсгэнэ 23.3%
- Тос 22.4%
- Хүнсний ногоо 33.3% өсжээ.
Цар тахлын улмаас хил, гаальд тээвэрлэлтийн саатал үүсэж, олон улсад нийлүүлэлтийн сүлжээнд саад тотгор бий болоод буй нь дэлхийн дийлэнх улс орнуудад хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ өсөх гол шалтгаан болоод байгаа. Тухайлбал НҮБ-ын Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллагаас сар тутам гаргадаг дэлхийн хүнсний бүтээгдэхүүний үнийн индекс /FFPI/ 9-р сард 130 байсан нь жилийн дүнгээр 32.8 хувиар өссөн үзүүлэлт болоод байна. 9-р сард хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ дэлхий даяар өсөхөд ургамлын тос, үр тариа, сүү сүүн бүтээгдэхүүн, элсэн чихэрийн үнэ өссөн нь голлох нөлөөг үзүүлжээ.
Мөн дэлхийн зах зээлд газрын тосны үнэ өсөж байгаа бөгөөд тухайлбал, Брент төрлийн газрын тосны үнэ 9-р сарын төгсгөлд өмнөх оны мөн үеэс бараг хоёр дахин өсөж баррель нь $80 дөхжээ. Үүнтэй зэрэгцэн 2021 оны 9 дүгээр сард шатахууны хилийн үнэ 669-819 ам.доллар болж 37-50 хувь хүртэл өсөөд байгааг Ашигт малтмал, газрын тосны газар мэдээлсэн. Дотоодын зах зээлд шатахууны нийлүүлэлтийн хомсдол бий болж, жижиглэнгийн үнэ өссөн нь инфляцад нөлөөлснийг тоо баримт харуулж байна.
Үүнээс гадна Засгийн газраас цар тахлын хүндрэлээс үүдэж 2020 онд сайжруулсан шахмал түлшний үнийг 75 хувиар хөнгөлсөн нь инфляцыг бууруулж байсан бол энэ нөлөө арилаад байна.
Олон улсад ч эдгээр шалтгаануудын улмаас өргөн хэрэглээний бараа, бүтээгдэхүүний үнэ өссөн бөгөөд АНУ, ОХУ, Евро бүс, БНСУ-ын инфляц зорилтоосоо даваад буй юм.
